Hát Soọng Cô - nét văn hóa đặc sắc của người dân tộc Sán Dìu (28/09/2013 14:46)

Hát Soọng Cô là một nét văn hóa đặc sắc của người dân tộc Sán Dìu trên địa bàn xã Đạo Trù huyện Tam Đảo đã được lưu truyền từ nhiều đời nay. Hiện nay, để đảm bảo việc lưu truyền và phát triển làn điệu này Đảng bộ chính quyền và nhân dân xã Đạo Trù đã và đang thực hiện nhiều giải pháp phát triển nét văn hóa dân gian đặc sắc này.

Hát Soọng Cô chủ yếu là phần đối đáp giao duyên, sau đó là phần hát trong đám cưới, bao gồm những câu hát nói về thiên nhiên, tình yêu lứa đôi, ca ngợi tình nghĩa thuỷ chung vợ chồng, ca ngợi công lao ông bà, cha mẹ, răn dạy con người sống có đức, có nhân, có hiếu. Đây là một loại hình dân ca rất đặc sắc của người Sán Dìu, tuy nhiên do bị ảnh hưởng bởi hai cuộc chiến tranh, kinh tế còn nhiều khó khăn, đời sống văn hóa có nhiều sự biến đổi, do đó hát dân ca soọng cô không còn được duy trì thường xuyên. Nhận thấy vai trò quan trọng của những làn điệu dân ca soọng cô trong đời sống văn hóa của người dân tộc Sán Dìu nói riêng và nhân dân trong xã nói chung nên trong những năm gần đây xã đã có nhiều chính sách hỗ trợ nhằm khôi phục làn điệu dân ca đặc sắc này.

Ông Vi Văn Hải – Trưởng ban văn hóa xã Đạo Trù cho biết:  

“Bản sắc dân tộc Sán Dìu được thống nhất chung trong nghị quyết Trung ương 5, khóa VIII thì Đảng ủy vừa rồi cũng thống nhất để mở hướng cho các câu lạc bộ trong xã, cho đến nay trong xã đã tổ chức mở được 13 câu lạc bộ hát Soọng Cô dân tộc Sán Dìu nhưng hiện nay người ta rất sung hướng về tất cả độ tuổi, người ta sung hướng để duy trì bản sắc nhưng ngược lại đây là cái khó khăn nhất về cái hoạt động kinh phí mà để cho các câu lạc bộ đi giao lưu ở trong tỉnh bạn và xã bạn thì hiện nay người ta tự đóng góp và tự xin kinh phí để đi trong hoạt động giao lưu. Nhìn chung, hiện nay Đạo Trù đã được mở rộng thế này và câu lạc bộ hát Soọng Cô đã được giữ duy trì, nhất hiện nay đã được mở một câu lạc riêng trong khu chợ, Đạo Trù hiện nay cũng nổi được một câu lạc bộ Soọng Cô đi giao lưu với tỉnh bạn. Cũng mong rằng nếu nhà nước cũng có sự đầu tư thêm để trong cái hướng theo Nghị quyết Trung ương 5, để cho bản sắc dân tộc Sán Dìu giữ mãi mãi trường tồn để truyền lại cho thế hệ mai sau”.

Hiện nay trên địa bàn xã Đạo Trù có 13 câu lạc bộ hát soọng cô với trên 600 hội viên, trong số này nhiều hội viên được UBND huyện Tam Đảo công nhận là nghệ nhân. Các câu lạc bộ trong xã thường xuyên tổ chức các buổi sinh hoạt giữa các thành viên, trung bình mỗi tháng có 1 đợt sinh hoạt, đồng thời tổ chức giao lưu với một số câu lạc bộ khác trong và ngoài tỉnh. Các nghệ nhân còn thường xuyên dạy hát cho lứa tuổi thanh thiếu niên tại các thôn, tổ chức các cuộc giao lưu hát soọng cô dành cho thanh thiếu nhi giúp thế hệ trẻ của người dân tộc Sán Dìu hiểu được ngôn ngữ, thuộc được lời hát, ý nghĩa sâu sắc của những giai điệu dân gian này. Các hoạt động này không những tạo ra sân chơi bổ ích cho người dân mọi lứa tuổi mà còn là nơi lưu giữ truyền thống văn hóa đặc sắc của dân tộc.

Bà Lý Thị Năm – Chủ nhiệm CLB hát Soọng Cô thôn Vĩnh Ninh xã Đạo Trù cho biết:

 “Ngày xưa bài hát Soọng Cô của các cụ truyền bá lại cho các nghệ nhân chúng tôi từ ngày xưa lúc còn 15,16 tuổi thì chúng tôi đã được tập hát nhưng vì thời kỳ chiến tranh, mai mốt phai mở đi mất cái bản sắc dân tộc, từ năm 2010 thì chúng tôi các nghệ nhận tự vận động tự bàn bạc để đóng góp tiền tay để làm quỹ để khơi dậy lại cái bản sắc dân tộc để giữ gìn, bảo tồn bản sắc dân tộc.”

Người Sán Dìu học hát soọng cô chủ yếu bằng truyền miệng. Ngày lên nương, đêm đêm, trai gái trong làng tụ tập ở nhà các nghệ nhân để học hát. Mùa hát của người Sán Dìu bắt đầu từ hai sáu hai bảy tháng chạp, khi công việc mùa màng đã hoàn tất.

Bà Lý Thị Năm – Chủ nhiệm CLB hát Soọng Cô thôn Vĩnh Ninh xã Đạo Trù cho biết:

 “Chúng tôi ngày xưa cứ đi hát là cứ tối chập tối là con trai đến thì là người ta đến thì bắt đầu đón vào nhà, xong chải chiếu ra xong là hát thâu đêm đến sáng hát mãi, hát đến trưa 9 giờ xong tiễn khách ra xong lại cùng hát những bài tiễn ra để mà hẹn ngày gặp lại để yêu thương nhau, để tỏ tình, để vấy những cái bài hát có ý nghĩa sâu nặng về tình cảm để đôi trai gái để tìm hiểu để cưới xin.”

Những năm gần đây nhờ những câu lạc bộ hát soọng cô hoạt động thường xuyên mà phong trào văn hóa văn nghệ nói chung của người dân xã Đạo Trù phát triển mạnh mẽ từ đó nâng cao đời sống văn hóa tinh thần của người dân, đồng thời, góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc trước những luồng văn hóa mới.

Ngọc Ánh

Xem phản hồi

 
Tin khác